Feminizm wygrał wszystkie bitwy, a przegrał wojnę. Zmusił mężczyzn do wrażliwości, ale nie dał im przestrzeni na męską solidarność. Kazał im płakać, ale zabronił palarni, w której mogliby to robić po męsku – to znaczy wcale.
Przeczytałem ostatnio na popularnym serwisie internetowym, że w Polsce jest 2834 punktów pomocy dla kobiet i zero dla mężczyzn. Komentarze eksplodowały: jedni oburzali się na feminizm, inni tłumaczyli, że te punkty są uniwersalne, a jeszcze inni wzruszali ramionami, bo „prawdziwy facet sam sobie radzi”.
Wszyscy mieli rację. I wszyscy się mylili.
Bo prawdziwy problem nie polega na tym, że brakuje map ośrodków kryzysowych dla mężczyzn. Problem polega na tym, że zapomniano zbudować dla mężczyzn miejsca, w których nie popadną w kryzys.
Kluby gentlemanów – nie nostalgia, ale lekcja anatomii
W XIX wieku Londyn miał dziesiątki klubów gentlemanów. Travellers Club – istniejący do dziś – to nie był „striptiz bar”, jak sugerują dzisiejsze skojarzenia. To była palarnia. Biblioteka. Miejsce, gdzie mężczyźni mogli siedzieć w skórzanych fotelach, palić fajkę, grać w karty, rozmawiać o polityce, wyprawach do Afryki czy zupełnie o niczym.
I to było kluczowe: o niczym.
Nikt tam nie organizował „grup wsparcia”. Nikt nie mówił o emocjach. Ale paradoksalnie – to właśnie tam mężczyźni osiągali równowagę psychiczną. W męskim towarzystwie, bez presji bycia wrażliwym, bez konieczności tłumaczenia się z milczenia.
Dziś takie kluby są reliktem. Pozostało kilkanaście w Londynie, garstka w Stanach. Uważa się je za elitarne, wykluczające, patriarchalne. I owszem – były elitarne. Ale czy dlatego sama idea przestrzeni dla mężczyzn jest zła?
Mężczyźni i kobiety się różnią. I to jest w porządku.
Współczesny feminizm – w swoim najbardziej dogmatycznym wydaniu – wmówił nam, że płeć to konstrukt społeczny, a różnice między mężczyznami a kobietami to wyłącznie efekt patriarchalnego wychowania. To oczywiście bzdura, którą obala każda matka mająca córkę i syna.
Mężczyźni i kobiety osiągają równowagę psychiczną w różny sposób.
Kobiety – statystycznie, oczywiście, bo nie mówimy o prawach przyrody, tylko o tendencjach – częściej potrzebują rozmowy, empatii, werbalnego przetrawienia emocji. Dlatego „Mapa Pomocy” z jej ośrodkami wsparcia psychologicznego, grupami terapeutycznymi i infoliniami faktycznie działa na rzecz kobiet. Bo odpowiada ich potrzebom.
Ale mężczyźni? Mężczyźni częściej potrzebują:
- Milczącego towarzystwa – siedzenia obok kogoś, kto rozumie bez słów
- Wspólnego działania – naprawiania czegoś, grania w coś, budowania czegoś
- Przestrzeni bez oceny – gdzie nikt nie pyta „jak się czujesz?”
Dlatego garaż, w którym ojciec z synem majsterkują przy silniku, jest lepszą terapią niż sesja u psychologa. Dlatego wieczór z przyjaciółmi przy kartach i whisky leczy bardziej niż infolinia kryzysowa.
Technologia zabiła męską solidarność
Mamy Facebook z tysiącem znajomych. Możemy napisać do każdego o każdej porze. Paradoksalnie – jesteśmy samotni jak nigdy dotąd.
Bo relacje się spłyciły. Bo zniknęły rytuały męskiej obecności.
Kiedyś mężczyźni:
- Chodzili do klubów
- Spotykali się w warsztatach
- Grali w karty w stałym składzie
- Łowili ryby w tych samych miejscach od lat
Dziś? Większość z nas nie ma żadnej regularnej, fizycznej przestrzeni męskiego towarzystwa. Jest praca. Jest dom. Jest Netflix. Jest instagram.
I są rosnące wskaźniki:
- Samobójstw wśród mężczyzn
- Depresji
- Uzależnień
- Otyłości
- Rozwodów
To nie przypadek.
Co jest remedium?
Nie potrzebujemy kolejnych „map pomocy”. Potrzebujemy map prewencji.
Potrzebujemy przestrzeni, gdzie mężczyźni mogą regularnie, fizycznie, poza internetem budować relacje.
Konkretne pomysły:
- Kluby dla ojców i synów – warsztaty stolarskie, garażowe majsterkowanie, wspólne wyprawy
- Salony gier planszowych i karcianych – nie „eventy”, ale stałe, cotygodniowe spotkania
- Kluby dyskusyjne – bez „moderowania emocji”, po prostu rozmowy o polityce, religii, sporcie
- Warsztaty praktycznych umiejętności – od naprawy roweru po budowę mebli
- Przestrzenie „nic nie robienia” – jak tradycyjne palarnie: po prostu miejsce, gdzie można siedzieć i milczeć
I tak, feministki – TO MAJĄ BYĆ MIEJSCA TYLKO DLA MĘŻCZYZN.
Nie dlatego, że kobiety są gorsze. Nie dlatego, że mężczyźni są lepsi. Ale dlatego, że obecność kobiet zmienia dynamikę męskich relacji.
Mężczyzna w męskim towarzystwie zachowuje się inaczej niż w mieszanym. Może być słabszy. Może milczeć. Może gadać głupoty. Nie musi imponować, konkurować ani uwodzić.
Czuję, że gdyby Kisielewski żył, powiedziałby coś takiego:
„Feminizm chciał, żeby mężczyźni byli wrażliwi. Dostaliśmy więc wrażliwych mężczyzn – depresyjnych, samotnych, zagubionych. Bo zapomnieliśmy, że wrażliwość bez fundamentu męskiej solidarności to jak dom bez fundamentów. Wygląda nowocześnie, ale przy pierwszym wietrze się wali.”
Zakończenie
Nie potrzebujemy konkursu ofiar. Nie chodzi o to, kto ma gorzej – kobiety czy mężczyźni.
Chodzi o to, że naprawianie skutków (ośrodki kryzysowe) nie zastąpi prewencji (przestrzenie codziennego wsparcia).
I o to, że społeczeństwo zdrowe nie jest takie, w którym jest 2834 punktów pomocy. Społeczeństwo zdrowe to takie, w którym te punkty są puste, bo ludzie mają gdzie żyć ZANIM wszystko się sypnie.
Czas na renesans klubów. Prawdziwych, fizycznych, offline’owych.
Czas przestać leczyć i zacząć budować.
A budować trzeba osobno – bo mężczyźni i kobiety mają inne potrzeby. I to jest w porządku.
